 |
He-goat (pic:wiki)
|
*
ἀττηγός / attēgós, meaning a he-goat in Ancient Greek and according to Frisk a LW [a loanword which is (probably) not of Pre-Greek origin]. See the Phrygian word attagus. [1]
A word of uncertain origin, I could easily say!
*
In many Altaic languages we can see very similar words like:
t ̔ku a horned animal: Tung. *tōKī; Mong. *togij; Turk. *teke.
PTung. *tōKī elk (лось): Evk. tōkī; Evn. tōkị; Neg. tōk; Man. toχo; Ul. tō; Ork. tō; Nan. tō; Orch. tōki; Sol. tōxi.
◊ ТМС 2, 191-192. Evk. > Dolg. tōkī (see Stachowski 227).
PMong. *togij grown-up elk (взрослый лось): WMong. togij
(БАМРС); Kh. togi.
PTurk. *teke he-goat (козел): OTurk. teke (OUygh.); Karakh. teke (MK, IM); Tur. teke; Gag. teke; Az. täkä; Turkm. teke; Khal. täkä; MTurk. teke (Sangl.); Uzb. taka; Uygh. tekä; Krm. teke, tege; Tat. täkä ‘козел,баран’; Bashk. täkä ‘he-goat, ram’; Kirgh. teke; Kaz. tekä; KBalk. teke; KKalp. teke; Kum. teke; Nogh. teke; SUygh. teke; Oyr. teke; Tv. de ̔ge, te ([dhe]); Tof. te’he; Chuv. taga ‘he-goat, ram’.
There may have been some confusion between this root and another one, represented by PT *Tagɨ ‘female kulan’ (OT taɣɨ, see EDT 466; Bulg. toxə ‘horse’) and bor- rowed in (or corresponding to?) Mong. taki ‘wild horse’.[2]
*
Old Türkic tagı: female wild donkey.[3]
The 'a' at the beginning of the word could be the 'a' that Indo-Europeans arbitrarily added.
*
As we can see here, there is nothing preventing the word from being an Türkic/Altaic loanword.
(Acc. to wiki the place where the goat was domesticated is Central-Asia and Middle-East).[4]
The word's development must have been as follows:
Türkic tagı > Phrygian (a)ttăgu-s > Greek (ἀ)ττηγό-ς / (a)ttēgó-s
Conclusion: Pastoral nomadic Türks should have domesticated the goat and brought it to Anatolia and the ancient Greeks adopted the animal and its name from them.
*
TÜRKÇE
ἀττηγός / attēgós, Eski Yunancada erkek keçi anlamına gelir ve Frisk'e göre bir LW [muhtemelen Ön-Yunanca kökenli olmayan bir ödünç SÖZCÜK]. Frigce attagus sözcüğüne bakın. [1]
Kökeni belirsiz bir sözcük, rahatlıkla söyleyebilirim!
*
Birçok Altay dilinde çok benzer kelimeler görebiliriz:
t ̔ku boynuzlu hayvan: Tung. *tōKī; Mong. *togij; Türkçe *teke.
PTung. *tōKī geyik (лось): Evk. tōkī; Evn. tōkị; Neg. tōk; Man. toχo; Ul. tō; Ork. tō; Nan. tō; Orch. toki; Sol. toxi.
◊ ТМС 2, 191-192. Evk. > Dolg. tōkī (bkz. Stachowski 227).
PMong. *togij yetişkin geyik (взрослый лось): WMong. togij
(БАМРС); Kh. togi.
PTürk. *teke keçi (козел): OTürk. teke (OUygh.); Karakh. teke (MK, IM); Tur. teke; Şaka. teke; Az. taka; Türkm. teke; Khal. taka; MTürk. teke (Sangl.); Uzb. Taka; Uygh. teka; Krm. teke, tege; Tat. täkä 'козел,баран'; Başk. täkä 'keçi, koç'; Kirgh. teke; Kaz. teka; KBalk. teke; KKalp. teke; Kum. teke; Hayır. teke; Suhhh. teke; Oyr. teke; TV. de ̔ge, te ([dhe]); Tof. işte; Chuv. taga 'keçi, koç'.
Bu kök ile PT *Tagɨ 'dişi kulan' (OT taɣɨ, bkz. EDT 466; Bulg. toxə 'at') ile temsil edilen ve Mong'dan ödünç alınan (veya buna karşılık gelen?) başka bir kök arasında bazı karışıklıklar olmuş olabilir. taki 'vahşi at'.[2]
*
Eski Türkçe tagı: Dişi yaban eşeği. [3]
Kelimenin başındaki 'a', Hint-Avrupalıların keyfi olarak eklediği 'a' olabilir.
*
Burada gördüğümüz gibi, kelimenin Türkçe/Altayca bir ödünç kelime olmasını engelleyen hiçbir şey yok.
(Vikipediye göre keçinin evcilleştirildiği yer Orta Asya ve Orta Doğu'dur.) [4]
Sözcüğün gelişimi şu şekilde olmalıdır:
Türkçe tagı > Frigce (a)ttăgu-s > Yunanca (ἀ)ττηγό-ς / (a)ttēgó-s
Sonuç: Göçebe çoban Türkler keçiyi evcilleştirmiş ve Anadolu'ya getirmiş olmalı ve eski Yunanlılar hayvanı ve adını onlardan almışlardır.
*
Uzunbacak Adem
*
Sources:
[2] Etymological Dictionary of the Altaic Languages by Sergei Starostin, Anna Dybo
