 |
| One of the reliefs, very likely after a drawing by Yan Liben, at the Penn Museum. Here a general removes an arrow from the horse Saluzi (pic: wiki) |
*
Semih Güneri writes in his book "Türklerin Prehistoryası" (Prehistory of the Turks) that the tradition of tying three strands of mane dates back to the Tagar Culture (beginning of the 1st millenium BC) and shows many rock-art pics from that era. [1]
 |
| Rock-art from Baykal-Lena region (my facsimile from the book of Semih Güneri) |
I have seen this ongoing tradition on the stone reliefs of horses which were located in the Zhao Mausoleum, Shaanxi, China.[2] (See the first pic above).
There are 6 horses on stone of Chinese Emperor Taizong of Tang (28 January 598 – 10 July 649), all with the same mane (AND tail style). According to wiki they had all Türkic names, too. The one above had the name Saluzi, a derivation of the Türkic title İşbara.
The Türkic tradition "three strands of mane" went on without any interruption, as it seems.
*
Wiki says about Tagar Culture that it was a culture of the Indo-European and/but "admits" that the peoples there are related to the Scythians. [3]
Now my conclusion when I look at the two depictions / traditions above:
Tagar Culture was simply a Turco-Scythian one.
My summary of the continuity of these traditions is this: the material culture of the Turks has continued uninterrupted since 1000 BC and has continued to (co)exist within a foreign culture (in this case, the Chinese) after 1600 years.
*
The second Türkic tradition there to see is tied-up horsetail tradition as a very distinct Türkish tradition.
Ottoman Türks (14th C - 20th C) tied up their horsetails, too.
Where there other "cultures" that tied up horsetails to see?
look at here:
https://www.historystudies.net/dergi/turk-kulturunde-at-kuyrugu-baglama-ve-kesme-gelenegi-uzerine-bazi-tetkikler202006cc5ba42.pdf (Pazyryk Kurgan Bashlyk / Tied-up horsetail)
*
TÜRKÇE
Semih Güneri, "Türklerin Prehistoryası" adlı kitabında, üç yele bağlama geleneğinin Tagar Kültürü'nde (MÖ 1. binyılın başı) belirlenebileceğini yazıyor ve o döneme ait birçok kaya resmi gösteriyor. [1]
*
Bu geleneğin devam ettiğini, Çin'in Şaanxi eyaletindeki Zhao Türbesi'nde bulunan atların taş kabartmalarında gördüm.[2] (Yukarıdaki ilk resme bakın).
Çin Tang İmparatoru Taizong'un (28 Ocak 598 – 10 Temmuz 649) taş üzerine yapılmış 6 atı var ve hepsinin yelesi (ve de kuyruğu) aynı tarzda. Vikipedi'ye göre hepsinin Türkçe isimleri de vardı. Yukarıdakinin adı Saluzi, bu ad Türkçe "İşbara" unvanından türemiş.
Görünüşe göre, Türk geleneği olan "üç tutam yele" 1600 yıl boyunca kesintisiz devam etmiş.
*
Wikipedia, Tagar Kültürü hakkında Hint-Avrupa kültürüne ait olduğunu ve/veya oradaki halkların İskitlerle akraba olduğunu "kabul ediyor". [3]
Şimdi yukarıdaki iki tasvir/geleneğe baktığımda vardığım sonuç ise şu:
Tagar Kültürü bir Türk-İskit kültürüydü.
Bu geleneklerin sürekliliğine dair özetim ise şu: Türklerin maddi kültürü MÖ 1000'den beri kesintisiz olarak devam etti ve 1600 yıl sonra yabancı bir kültürle (bu durumda Çin) birlikte var olmaya devam etti.
*
Özellikle kuyruk bağlama (tullama) geleneği de kolayca ayırt edilebilen bir Türk geleneği.
Osmanlı Türkleri de at kuyruklarını bağlıyorlardı.
Daha fazla bağlanmış at kuyruğu mu görmek istersin? Buraya bak:
https://www.historystudies.net/dergi/turk-kulturunde-at-kuyrugu-baglama-ve-kesme-gelenegi-uzerine-bazi-tetkikler202006cc5ba42.pdf (Pazyryk Kurgan Bashlyk / Tied-up horsetail)
*
Uzunbacak Adem
*
Sources/Kaynaklar:
[1] Semih Güneri, Türklerin Prehistoryası, Kabalcı Yayıncılık, 2024
